Bezoek mijn nieuwe website op www.drvuyk.nl

  Welkom
  Algemeen
  Nieuws
  Operaties
     Mohs huidtumor
      chirurgie

     Huidtumoren KWF
     Huiddefect
      Reconstructie

     Rhinoplastiek
     Septumplastiek
     Mentoplastiek
     Otoplastiek
     Littekens
     Blefaroplastiek
     Blepharoplastiek
     Wenkbrauwen
     Facelift
  Verzorging na operaties
  Epistaxis
  Ethiek
  Curriculum Vitae
  Publicaties
  Veel gestelde vragen
  Hoe kunt u ons bereiken
  Preventie
  Gezondheid risico's van      roken
  Video
  Persoonlijke informatie



  Veel gestelde vragen donderdag 14 december
 
De behandeling van huidtumoren met Mohs-chirurgie
 
Eerst volgt een stuk met belangrijke informatie aangaande het probleem en de mogelijke oplossing.
Onderaan zijn dan nog een aantal artikelen met foto's te lezen die geschreven zijn opgrond van eigen ervaring. Deze documenten zijn in de medische litteratuur gepubliceerd.
 
Wat is huidkanker?
Kanker is een abnormale groei van cellen op een ongecontroleerde en onvoorspelbare wijze. Het kankerweefsel groeit ten koste van het omliggende normale weefsel. In de huid zijn de meest voorkomende kankertypes (carcinomen) het basaalcel-carcinoom en het plaveiselcel-carcinoom. De naam geeft aan uit welke cellen van de huid het type kanker voortkomt: het basaalcelcarcinoom komt voort uit de basaalcellen, het plaveiselcelcarcinoom ontstaat uit de plaveiselcellen.

Met de Mohs-chirurgie worden bovengenoemde carcinomen en een aantal zeldzame huidtumoren behandeld.
 
Basaalcel- en plaveiselcelcarcinomen
Basaalcel- en plaveiselcelcarcinomen gedragen zich ongeveer hetzelfde en worden op dezelfde manier behandeld. De aard van de tumor kan meestal alleen door microscopisch onderzoek van de huid worden bepaald. Beide kankervormen komen vooral voor in het hoofd-halsgebied. Het carcinoom begint vaak als een klein bobbeltje dat op een pukkeltje lijkt en langzamerhand steeds groter wordt, vaak bloedt en niet geheel geneest. De tumor kan rood of vleeskleurig zijn en is donkerder dan de omgevende huid.

Het basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker. In Nederland zijn er jaarlijks 30.000 nieuwe pati�nten met een basaalcelcarcinoom. Bij deze vorm van kanker wordt de tumor langzaam groter, de tumor breidt zich alleen uit in de omgeving uit. Een basaalcelcarcinoom breidt zich dus niet uit naar verdere gedeeltes van het lichaam.

Een plaveiselcelcarcinoom blijft meestal ook op ��n plaats. Een aantal van deze tumoren kunnen zich echter ook op andere plaatsen enten. Als dit risico bestaat dan zal dit v��r de operatie met u worden besproken.

Er zijn verschillende types basaalcel- en plaveiselcelcarcinomen. Het is belangrijk om v��r de behandeling te weten om welk type het gaat, zodat de behandeling hieraan aangepast kan worden. Daarom wordt er meestal voor de behandeling een stukje huid weggenomen (biopsie) en onderzocht.
 
Oorzaak van huidkanker
De oorzaak van huidkanker is - net zoals bij veel andere kankertypes - onbekend. Wel zijn er verschillende factoren die de kans op het ontstaan van huidkanker vergroten. De relatie tussen huidkanker en blootstelling aan de zon is het meest duidelijk. Huidkanker ontstaat vooral op plekken die veel in de zon komen: het gezicht en de armen. Het komt ook vaker voor bij mensen met een lichte huidskleur dan bij mensen met een donkere huidskleur. Een andere oorzaak is oppervlakkige bestraling zoals jaren geleden werd toegepast bij sommige huidziekten. Deze bestraling kan na verschillende jaren huidkanker veroorzaken. (Gewone r�ntgenfoto's veroorzaken geen huidkanker!) Sommige littekens, chemische irritatie en zeldzame, overerfbare ziektes kunnen ook bijdragen aan de ontwikkeling van huidkanker.
 
Groei van de tumor
De abnormale groei (kanker) begint in de bovenste laag van de huid. De kwaadaardige plek groeit naar beneden en maakt wortels en uitbreidingen (in de vorm van vingers) onder de huid. Sommige van deze uitlopers zijn zo klein dat je ze alleen met een microscoop kunt zien. De tumor die je op de huid ziet, is soms slechts een klein gedeelte van de totale tumor.
 
De behandeling van huidkanker
 
Behandelmethodes
De eerste behandeling van huidkanker slaagt bij meer dan 90% van de pati�nten. De meest voorkomende behandelmethoden zijn:
  • chirurgische verwijdering en hechten (excisie);
  • afschaven en wegbranden met een elektrische naald (curettage en electrodissecatie);
  • bevriezen (cryochirurgie) en
  • bestraling (diepe r�ntgenstralen).
De methode die gekozen wordt, hangt af van een aantal factoren, zoals het type en de grootte van de tumor, de plaats en een eventuele eerdere behandeling. Het is mogelijk dat u ��n of meerdere van deze behandelingen heeft ondergaan voordat u met de Mohs-chirurgie behandeld wordt.
 
Als een huidtumor behandeld is met ��n van de bovengenoemde technieken en terugkomt, geeft opnieuw behandelen met deze methode slechts een succespercentage van 50%. Bij de Mohs-chirurgie slaat de behandeling - zelfs bij teruggekeerde afwijkingen - aan bij 97 tot 98 van de 100 pati�nten. Mohs-chirurgie (iets verderop in detail besproken) is erg tijdrovend en er is een hoog opgeleid medisch team voor nodig.

De meeste huidtumoren zijn gemakkelijk en effectief te behandelen met andere methoden, zoals eerder opgenoemd. Mohs-chirurgie is vooral bedoeld voor huidcarcinomen die terugkomen, of huidcarcinomen die nooit zijn behandeld maar in een gebied liggen dat moeilijk te behandelen is met andere methoden.
 
Mohs-chirurgie
Begin jaren 40 heeft Frederick Mohs, professor in de heelkunde aan de universiteit van Wisconsin (Amerika), een manier ontwikkeld om huidcarcinomen te behandelen. Hij noemde deze methode 'chemochirurgie'. Met deze behandeling wordt de tumor totaal verwijderd, terwijl het gezonde weefsel gespaard blijft. De behandeling wordt uitgevoerd door een team van onder andere artsen, verpleegkundigen en technisch laboranten.
 
De arts, die het team leidt, heeft een opleiding gehad in de Mohs-chirurgie. Andere teamleden zijn ondermeer:
  • een patholoog die de microscopische beelden beoordeelt;
  • arts-assistenten die helpen tijdens de behandeling en de techniek leren;
  • verpleegkundigen die u begeleiden en helpen op de polikliniek en in de operatiekamer. De verpleegkundige geeft u ook instructies om de wond te verzorgen na de operatie. Als u vragen heeft, of ongerust bent, kunt u dit altijd met haar bespreken;
  • een technisch laborant - die u niet zult ontmoeten - heeft de taak om de weefsels zo te prepareren dat ze onder de microscoop door de patholoog kunnen worden beoordeeld.
In de loop der jaren is de door dr. Mohs ontwikkelde techniek verder verfijnd. De offici�le naam is nu Mohs micrografische chirurgie. Bij deze techniek worden de aangedane gebieden microscopisch onderzocht en worden de kwaadaardige weefsels verwijderd. De Mohs-chirurg kan daarmee de huidkanker succesvol verwijderen. Het normale weefsel wordt zo veel mogelijk gespaard, waardoor een zo optimaal mogelijk resultaat wordt bereikt. De arts zal proberen zo min mogelijke littekens te maken, er zal echter altijd een litteken zichtbaar zijn.
 
De operatie
Voordat de behandeling begint, wordt de huid plaatselijk verdoofd zodat u geen pijn zult voelen. Het meest zichtbare deel van de huidkanker wordt met een scherp instrument, een curette, weggeschraapt. Vervolgens wordt rondom de tumor een dunne laag weefsel chirurgisch verwijderd en in kleine deeltjes opgesneden, die onder de microscoop passen. De hoekjes worden gemerkt met een kleur waarna een kaart van het verwijderde weefsel wordt gemaakt. Het weefsel wordt bevroren, in kleine plakjes gesneden (coupes) en door de patholoog onderzocht. Om het bloeden tegen te gaan, worden de bloedvaatjes dichtgebrand en krijgt u een drukverband om.

De patholoog onderzoekt of er nog tumorcellen aanwezig zijn in de stukjes weggesneden huid. Als er nog tumorcellen achter zijn gebleven, dan kunnen ze met de kaart gelokaliseerd worden. Een volgende laag weefsel wordt dan verwijderd en de procedure wordt herhaald totdat er aan het hele wondvlak geen kankercellen meer zitten. Enerzijds bent u verzekerd dat de kanker geheel verwijderd is, anderzijds kan op deze manier zo veel mogelijk normale, gezonde omringende huid behouden blijven.

Het verwijderen en bewerken van elke laag weefsel duurt ongeveer ��n uur. De operatie zelf duurt meestal niet langer dan 15 minuten. De rest van de tijd is nodig om het materiaal te bewerken, coupes te snijden en te beoordelen. De operatie is meestal voltooid na verwijdering van twee of drie lagen weefsel (stadia genaamd). We beginnen de behandeling meestal vroeg in de ochtend zodat deze dezelfde dag kan worden be�indigd. Soms is de tumor echter zo uitgebreid dat de operatie de volgende dag voortgezet wordt.
 
Wondbehandeling
Na de behandeling zult u een wond hebben. Deze wond kan op verschillende manieren worden behandeld. De keuze van de wondbehandeling is afhankelijk van het best mogelijke esthetische resultaat en de moeite die u er zelf voor over heeft. De mogelijkheden zijn onder andere:
 
Spontane genezing
Bij spontane genezing gaan we ervan uit dat de wond vanzelf - met goede verzorging - geneest. De ervaring heeft ons geleerd dat er verschillende delen van het lichaam zijn waar de natuur de wond zo mooi heelt, dat chirurgische behandeling overbodig is. Daarnaast is het bij verwijdering van moeilijke tumoren soms niet mogelijk om de wond te sluiten, omdat de arts de wond goed moet kunnen controleren. Het litteken dat ontstaat kan eventueel in een later stadium met plastische chirurgie worden behandeld.
 
Hechtingen
Een kleine wond kan vaak gesloten worden met hechtingen. De arts stelt de wondranden iets bij en hecht de randen naar elkaar toe. Hierdoor versnelt de genezing, wat een positief effect heeft op het esthetische resultaat, bijvoorbeeld bij een litteken dat verborgen ligt in de huidlijn.
 
Huidtransplantaten
Bij huidtransplantaten wordt de wond bedekt met huid van een ander gebied van het lichaam. Er zijn twee typen huidtransplantaten:
  • een gespleten huidtransplantaat: dit is een dun, afgeschaafd stukje huid, meestal genomen van het dijbeen, dat de wond kan bedekken. Een gespleten huidtransplantaat kan tijdelijk zijn (er wordt dan later nog een andere esthetische behandeling verricht) of permanent;
  • een volledige dikte transplantaat: hierbij wordt de totale dikte van de huid gebruikt. De benodigde huid wordt bijvoorbeeld rondom het oor verwijderd en in de wond gehecht. De plaats waar de huid verwijderd is (de donorplaats) wordt gesloten of men laat de wond spontaan genezen.
Bij huidtransplantaties mag u drie weken voor de operatie en twee weken na de operatie niet roken. Roken geeft een grotere kans op complicaties, waardoor de kans op een esthetisch onbevredigend resultaat groter is.
 
Huidlappen
Bij een huidlap wordt gezonde huid dichtbij het wond gebied 'gesteeld' verplaatst zodat het de wond bedekt. Dit geeft een goed esthetisch resultaat, de operatie duurt echter langer.

Bij een uitgebreide behandeling, of bij behandeling van een plek die uw functioneren be�nvloedt, is het soms nodig om uitgebreide en soms meerdere (geplande) operaties uit te voeren om zo tot een goed resultaat te komen.

Net als bij huidtransplantaties mag u bij het aanbrengen van huidlappen drie weken voor de operatie en twee weken na de operatie niet roken.
 
De operatie
 
Voorbereiding
Op de polikliniek zal uw arts de operatie en de wondbehandeling met u bespreken. Ook zult u de verpleegkundige die u begeleidt, ontmoeten. Zij kan u aan de hand van foto's verdere informatie verstrekken.

Minstens twee weken voor de operatie mag u geen aspirinehoudende of bloedverdunnende middelen meer slikken. Deze middelen maken het bloed dun, waardoor er tijdens de operatie bloedingen kunnen ontstaan.

De beste manier om u op Mohs-chirurgie voor te bereiden is een goede nachtrust. Meestal moet u nuchter naar het ziekenhuis te komen. Uw arts zal u hierover inlichten. De operatie vindt veelal in dagbehandeling plaats. Omdat u waarschijnlijk de hele dag in het ziekenhuis bent, is het verstandig om een boek of tijdschrift mee te nemen. Het is prettig als iemand u op de dag van de operatie kan begeleiden, omdat deze dag vermoeiend voor u zal zijn.
 
De dag van de operatie
U meldt zich op de afdeling Dagverpleging, waarna de verpleegkundige u naar de operatiekamer begeleidt. Tijdens de operatie krijgt u van een anesthesist een 'schemer-narcose', u bent daardoor bij het zetten van de plaatselijke verdoving en tijdens de ingreep wat slaperig. Een volledige narcose is slechts zelden nodig.

Nadat u op de operatietafel heeft plaatsgenomen, geeft de arts u een plaatselijke verdoving zodat u tijdens de behandeling geen pijn voelt. Het aanbrengen van de prik kan oncomfortabel zijn. Als het hele gebied verdoofd is, verwijdert de arts een laagje weefsel en controleert hij een eventuele bloeding.

De verwijderde laag weefsel wordt in kaart gebracht en in coupes gesneden. U krijgt een drukverband over de wond en kunt in de uitslaapkamer wachten op de uitslag. Het duurt ��n uur voordat de coupes zijn bewerkt en bestudeerd zijn door de patholoog. Meestal duurt de behandeling ��n tot twee stadia. Elk stadium betekent weer een verwijdering en microscopisch onderzoek van de huid met kanker. De behandeling kan veelal in ��n dag plaatsvinden, de wond wordt dezelfde dag gesloten.
 
Na de operatie
 
Pijn
De meeste pati�nten hebben weinig pijnklachten. Wilt u pijnstillers innemen, gebruik dan geen aspirine of bloedverdunnende medicijnen, hierdoor kan de wond weer gaan bloeden. Paracetamol als pijnstiller voldoet over het algemeen goed, u mag elke vier uur twee tabletten van 500 mg slikken. Sterkere pijnmedicatie is zelden nodig.

Bloeding
Soms ontstaat er na de operatie een nabloeding. Door met een gaasje 15 minuten op de wond te drukken zal de bloeding stoppen. Laat de druk niet los tijdens deze periode. Als de bloeding na 15 minuten druk niet is gestopt, herhaal de druk dan gedurende nog eens 15 minuten. Als de bloeding dan nog niet gestopt is, bel dan de dienstdoende arts of de EHBO van het ziekenhuis, tel. 035-539111. Zo nodig wordt u op de EHBO verder geholpen.

Infectie
Rond de wond kan een klein rood gebied ontstaan. Dit is normaal en duidt meestal niet op een infectie. Als de roodheid niet binnen twee tot drie dagen over gaat en de wond een vieze afscheiding begint te vertonen, dan moet u uw arts waarschuwen.

Jeuk en roodheid
Pleisters kunnen een allergische reactie geven, waardoor jeuk en roodheid rond de wond ontstaat. Vervang de pleisters dan door anti-allergische tape (verkrijgbaar bij de apotheek). Meld het uw arts als u voor controle op de polikliniek komt.

Zwelling en blauwe verkleuring
Na een operatie is het ontstaan van zwellingen en blauwe plekken gebruikelijk. Dit komt vooral voor bij operaties rond de ogen. Zo nodig kunt u de eerste vierentwintig uur na de operatie een ijscompres op de wond leggen, waardoor de zwelling zal afnemen. Binnen vier tot vijf dagen na de operatie trekken de zwellingen en de verkleuringen weg.

Verdoofd gevoel
Soms voelt het gebied van de operatie verdoofd aan. Dit verdoofde gevoel kan enkele maanden aanhouden. In een aantal gevallen is dit permanent. Mocht u hier last van hebben, bespreek dit dan met uw arts.

Litteken
Al het mogelijke zal gedaan worden om een zo goed mogelijk esthetisch resultaat te bereiken, maar u zult altijd een litteken zien. U heeft de tumor als het ware ingeruild voor een litteken, waarbij wij streven naar zo'n klein mogelijk litteken. Een goede wondverzorging bevordert het ontstaan van een goed litteken. We zullen de wondverzorging dan ook uitgebreid met u bespreken.

Algemene instructies:
  • gebruik drie weken voor de operatie en twee weken erna geen aspirine, bloedverdunnende middelen en alcohol. Tijdens deze periode mag u ook niet roken. Dit is met name belangrijk als huidlappen of transplantaten zijn gebruikt;
  • vermijd inspanning gedurende de eerste week na de operatie;
  • de wond mag nat worden, ook als het verband nog niet verwijderd is, u mag douchen en uw haren wassen;
  • bij pijn mag u elke vier uur twee tabletten paracetamol (500 mg) gebruiken;
  • als u een wond rond de lip heeft, vermijd dan voedsel waar u veel op moet kauwen.
Bel ons als:
  • het verband helemaal onder het bloed zit en de wond de twee dag nog steeds bloedt;
  • als u veel pijn heeft en paracetamol onvoldoende helpt;
  • als de wond steeds slechter wordt, in plaats van beter (toenemende pijn, roodheid, warmte en afscheiding)
U kunt ons bereiken via de volgende telefoonnummers:
Afdeling KNO: 035-5391420, EHBO: 035-5391111
 
Wondverzorging
 
Algemene wondverzorging
Het is belangrijk dat er geen korsten op het wondgebied komen. Fucidine� antibioticazalf kan de korstvorming voorkomen. Breng twee- tot viermaal per dag een kleine laag van deze zalf aan om de wond vochtig te houden.
Wondverzorging bij een open wond
Verwijder losse korstjes of bloed met een schoon washandje en water. Doe dit de eerste vijf dagen tweemaal per dag. Breng twee- tot viermaal per dag een kleine laag Fucidine� antibioticazalf aan. Nadat u zalf heeft aangebracht kunt de wond met verbandgaas (Telfa�) en pleisters dag en nacht bedekt houden. Voor de genezing van de wond is het belangrijk dat de wond vochtig blijft, dit kan alleen als de wond bedekt is.
 
Wondverzorging bij hechtingen
Maak de hechtingen elke dag schoon met water en breng Fucidine� zalf op de hechtingen aan om ze vochtig te houden. Dit is nodig omdat een aantal oplosbare hechtingen alleen maar in een vochtig milieu oplost. De hechtingen hoeven niet met verband bedekt te worden. Als u ze wel wilt bedekken, kunt u niet-plakkend verband (Telfa�) en pleisters aanbrengen.
 
Wondverzorging bij een transplantaat
Als u het transplantaat beweegt, kunnen de vaatjes niet ingroeien en bestaat de kans dat het transplantaat wordt afgestoten. Het is daarom belangrijk dat u het verband:
  • niet aanraakt;
  • niet beweegt en
  • niet verwijdert,
tot u terugkomt op de polikliniek.
 
De donorplaats
Het gebied waar de huid vandaan is gehaald wordt de donorplaats genoemd. De verzorging bij een huidtransplantaat van volle dikte van rond het oor of van de wang-lipplooi is hetzelfde als de verzorging bij hechtingen.

Als er bij u een stukje huid bij het been is weggehaald, is deze wond met een plastic-achtig verband bedekt. Dit verband fungeert als tweede huid. Hierdoor kan de wond zo goed mogelijk - in een vochtig milieu - genezen en kunnen bacteri�n niet naar binnen.

N.B. Recepten voor Telfa� en Fucidine�zalf krijgt u van uw behandelend arts.
 
Tot slot
 
Genezing van de huid
Rondom de wond kunnen blauwe verkleuring en zwellingen ontstaan. De wond en de hechtingen kleuren in het begin paars, maar worden in de loop van de tijd steeds lichter. Het litteken verkleurt na twee tot drie maanden paars en wordt bobbelig, om daarna langzaam aan verder uit te vlakken. Dit proces kan een jaar duren. Een litteken kan daarom pas na ��n jaar worden beoordeeld. De hechtingen die in de diepte worden gebruikt, lossen pas na twee tot drie maanden op. Een enkele keer werkt een dergelijke hechting zich door de huid naar buiten, deze kan eenvoudig verwijderd worden.

Een wond die vanzelf geneest, kan in het begin wat paars van kleur zijn. Meestal duurt het vier tot zes weken voordat de wond genezen is, de genezingsduur is afhankelijke van de diepte en de grootte van de wond.

Een huidtransplantaat kan donkerpaars verkleuren en er kunnen korstjes rond de randen ontstaan. De tweede week zal het transplantaat vleeskleurig worden. Een enkele keer slaat het oppervlakkige deel van het transplantaat niet goed aan, het valt er dan vanzelf af. Als dit gebeurt is het voor een goede wondgenezing belangrijk om de wond vochtig te houden.
 
Nacontrole
Het is zinvol om elke zes maanden uw huid te laten controleren. De arts zal naar uw wond kijken en controleren of er geen andere tumoren ontstaan. De arts die u heeft ingestuurd kan deze controles uitvoeren. Na het tweede jaar is een jaarlijkse controle zinvol. Als u zich ongerust maakt omdat delen van de huid veranderen of niet goed genezen, neem dan contact op met uw huisarts. Hoe eerder een huidtumor geconstateerd wordt, hoe beter. Huidtumoren die in een beginstadium verkeren en klein zijn, zijn meestal makkelijk te behandelen.
 
Kans op nieuwe huidtumoren
Nadat u een huidtumor heeft gehad, heeft u een hogere kans op een tweede tumor. De kans is ongeveer 1 op 40. De schade die de huid door de zon heeft gekregen kan niet teruggedraaid worden. Er zijn echter een aantal voorzorgsmaatregelen die u kunt nemen om het ontstaan van een huidtumor tegen te gaan:
  • gebruik tien minuten voordat u gaat zonnen een zonbeschermende cr�me (factor 20 of hoger);
  • breng na het zwemmen de cr�me opnieuw aan (ook als dit volgens de fabrikant niet nodig is);
  • draag een breedgerande hoed, een lang T-shirt en andere beschermende kleding;
  • ga niet uitgebreid zonnebaden.
Wilt u meer lezen over preventie en vroege ontdekking van huidkanker, lees dan de folder "Huidkanker.... Wat u zou kunnen doen? "van het KWF. Deze folder is verkrijgbaarop de polikliniek KNO.
 
 
Te lezen publicatie
- H.D.Vuyk & P.J.F.M. Lohuis: Mohs micrographic surgery for facial skin cancer
klik hier om deze publicatie te lezen. (926 KB)
 
- P.G.J.ten Koppel, H.D.Vuyk en H.A.M.Neumann: Een huidschaaftechniek voor diagnostiek en behandeling van benigne en maligne huidtumoren in het aangezicht
klik hier om deze publicatie te lezen. (2080 KB)
 
- H. D. Vuyk: Mohs Surgery for Non-Melanoma Facial Skin Cancers
klik hier om deze publicatie te lezen. (534 KB)
 
© 1999-2017 Dr. H.D. Vuyk